Hakem Rehberi

 
  • Hakemler, editör tarafından çalışmanın uzmanları arasından seçilir. Seçilen tüm hakemler, sorumlulukları ve uyması gereken etik ilkeler, çalışmayı değerlendirme kriterleri ve usûlü hususlarında bilgilendirilir.
  • Hakem, hakemlik davetini kabul ettiği andan itibaren “Hakemlerin sorumlulukları ve uyması gereken etik ilkeler” ve “Hakemlik Süreçleri”ne maddelerini dikkate almakla yükümlüdür.
  • Hakemler, yalnızca uygun bir değerlendirmeyi yapmak için gereken uzmanlığa sahip oldukları, kör hakemlik gizliliğine riayet edebilecekleri ve esere dair detayları her şekilde gizli tutabilecekleri eserlerin hakemliğini kabul etmelidirler.
  • Değerlendirme için davet edilen hakemlerin değerlendirmeyi kabul veya ret kararlarını 7 gün içinde iletmeleri beklenir. Bu süre sonunda herhangi bir karar bildirmeyen hakem değerlendirmeyi reddetmiş sayılır ve editör yeni hakem ataması gerçekleştirir. Değerlendirmeyi kabul eden hakemlerin, görüşlerini davet kabul tarihinden itibaren 30 gün içinde belirtmeleri beklenir. Bu süre içerisinde değerlendirme işlemini tamamlamayan hakeme talep ederse 7 güne kadar ek süre verilir. Hakem ek süre istemezse yeni bir hakem ataması yapılabilir.
  • Hakem eseri incelemeyi kabul edince Editör eserle birlikte Yayın başvuru formundaki yazar bilgilerini gizleyerek bu formu da hakeme gönderir.
  • Hakemlik davetini kabul eden her bir hakemden bir Değerlendirme Formu doldurması ve eserle ilgili kabul ya da red görüşlerini mutlaka somut gerekçeler sunarak beyan etmesi istenir.

Değerlendirme formunda hakemlerin şu hususlara dair görüş bildirmeleri beklenmektedir:

  1. Başlık ve İçerik Uyumu
  2. Eserin Türü
  3. Hedef Kitlesi
  4. Alana Katkısı
  5. Konu Bütünlüğü
  6. Kapsamın Tanımlanması ve Kavramsal Çerçeve
  7. Eserin Dil ve Anlatım Düzeni
  8. Birincil Kaynaklara Ulaşma
  9. Eserde (varsa)  kullanılan formül, simge ve birimler uluslararası standartlara uygunluğu
  10. Eserde (varsa) verilen resim, levha, şekil, grafik ve tablo/çizelge gibi görsel unsurlar nitelik ve nicelik yönünden yeterliliği
  11. Eserde kısaltılması, eklenmesi gereken veya içeriği uygun olmadığından tümüyle çıkarılması gereken bölüm, paragraf vb. olup olmadığı
  12. Önceden yayımlanmış başka eserlerden telif haklarına girebilecek düzeyde alıntılar olup olmadığı

Hakemler bu hususların tümüyle ilgili görüşlerini formda belirtmelidirler. Eserin yayınlanabilir kararı alması için hakemlerin bu hususların tümüne onay vermesi gerekmez. Eser, gerekli görülen düzeltmelerden sonra yayınlanabilir.

Hakemler bu formu doldurduktan sonra aşağıdaki kararları alabilmektedir:

  • Yayınlanabilir
  • Düzeltilerek yayınlanabilir
  • Yayınlanamaz

Hakem süreci sonrası

Eğer hakem raporlarından biri olumlu, diğeri olumsuz olduğu takdirde, yazı, üçüncü bir hakeme gönderilir.

Eğer hakem görüşleri

  • Düzeltilerek yayınlanabilir ise yazar düzenlemesinden sonra Editör çalışmayı tekrar hakeme gönderme yetkisine sahiptir. Fakat hakeme göndermeden de kendi görüşüyle birlikte tüm raporları koordinatörlük yönetim kuruluna gönderebilir.
  • “Yazıyı tekrar görmek istiyorum”  ise yazar düzenlemesinden sonra Editör çalışmayı tekrar hakeme gönderir. Editör, hakemin cevabına göre tekrardan yazardan düzeltme isteyebilir veya kendi görüşüyle birlikte tüm raporları koordinatörlük yönetim kuruluna gönderebilir.

Hakem raporlarından bir tanesi “Yayınlanabilir” veya “Düzeltilerek yayınlanabilir” diğeri tekrar eseri görmek isterse ve editörün görüşü eserin kabulü yönündeyse yazar düzeltmeleri yaptıktan sonra çalışma tekrar eseri görmek isteyen hakeme gönderir. Bu hakemin görüşü ile birlikte raporlar ve editör görüşü koordinatörlük yönetim kuruluna gönderebilir.

Revizyon talep eden hakem revizyon sonrası eseri tekrar değerlendirme isteğinde bulunabilir. Bu değerlendirme için hakeme 15 gün ek süre verilir.

Eğer hakem raporları olumsuz ise Editör, yazara ve yönetim kuruluna çalışmanın yayınlamayacağını bildirir ve süreci sonlandırır.

Not:

  • Yazıların reddi için tek hakem raporu yeterlidir ancak kabul edilmesi için en az iki hakem raporu gereklidir.
  • Alan araştırması veya veri analizine dayanan eserlerin verileri, eserdeki analizlerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi için hakem tarafından editörden talep edilebilir. Editör de bu hususta yazarla iletişime geçerek verileri hakeme iletir.
  • Hakemlerin araştırma, yazarlar ve/veya araştırma fon sağlayıcıları ile ilgili herhangi bir çıkar çatışması olmamalıdır. Bir çıkar çatışması olması öngörüldüğünde hakem, editör ile bağlantıya geçip olası bir çıkar çatışması durumunu belirtmesi gerekmektedir. COPE tarafından yayınlanan Çıkar Çatışması Çerçevesi, meydana gelebilecek çıkar çatışmalarında dikkate alınacaktır. 
  • Hakemler, inceledikleri eserlerin verilerinden basımından önce faydalanamazlar ya da bu verileri başkalarıyla paylaşamazlar.
  • Eser için değerlendirme yapan hakemlerin isimleri açıklanmaz/yayınlanmaz.